Jan van der Zwaag (1905–1944)

Gepubliceerd door Palvu op

De IJmuidense glazenwasser Jan van der Zwaag was vanaf het najaar 1940 instructeur voor de illegale CPN-groepen in Velsen. Hij leidde illegale vergaderingen, organiseerde sabotage in de bedrijven, zamelde geld in voor hulp aan onderduikers en de verspreiding van illegale kranten.

De partijleiding onderkende zijn kwaliteiten en stationeerde hem vanaf januari 1943 in Haarlem. Hij werd de verbindingsman tussen de landelijke leiding en het district Kennemerland.

Op 17 mei 1943 werd Jan verraden en bij de pont in Velsen-Noord gearresteerd. Om zijn lijf en benen gebonden had hij duizend illegale pamfletten. Hij zat onder meer gevangen in het ‘Oranjehotel’ in Scheveningen, waar hij werd gemarteld en verhoord.

Op 10 maart 1944 werd Jan in een schijnproces ter dood veroordeeld. Op 20 mei werd hij op de Waalsdorpervlakte gefusilleerd, samen met Jan Zeeuw, Johannes Hoogendoorn en Johan Hissink.

Op verzoek van de families werden de vier mannen na de oorlog in hetzelfde vak op de erebegraafplaats Bloemendaal herbegraven. ‘Vrijheid behoort aan hen die bereid zijn ervoor te sterven.’

De Van der Zwaagstraat in IJmuiden is naar hem vernoemd.

Bronnen: